Randevu

Kontakt Lens Tanımı PDF Yazdır e-Posta

Gözdeki görme bozukluklarını düzeltmek için gözlüğe alternatif olarak üretilmiş kornea ön yüzeyine takılan merceklere kontakt lens denir. Halk arasında ‘lens’ olarak ifade edilmektedir. Kornea ön yüzeyine takılarak görme bozukluklarını düzeltmek için optik amaçlı kullanılmaktadır; aynı zamanda kozmetik amaçlı göz renginin değiştirilmesinde ve korna hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir çeşit protezdir.

     Kontakt lensler göz ile direkt temas halinde oldukları için bilinçli olarak seçilmeli ve hekim kontrolünde kullanılmalıdır. Küçük numaralarda gözlük ve kontakt lens numaraları aynı iken numara arttıkça miyopların gözlüğe göre daha küçük; hipermetropların ise daha büyük numaralı lens kullanmaları gerekir. Astigmatların ya sert kontakt lens kullanmaları ya da astigmat için özel olarak üretilmiş yumuşak lensleri kullanmaları gerekir. Son yıllarda kontakt lens teknolojisi çok gelişmiş ve lenslerin kullanımını kolaylaştıran ve kullanım süresini uzatan yeni tasarım ve materyaller geliştirilmiştir.

     Kontakt lensler estetik, güzel görünüm, özgüven ve özgürlük sağladıkları için tercih edilmekteler ve gün geçtikçe kullanım sayısı artmaktadır.

Lens Kullanımının Avantajları ve Dezavantakları

LENS KULLANIMININ AVANTAJLARI:

Görsel:

  • Gözlüğe göre daha geniş bir görme alanı sağlar
  • Kenar görüntüsünü engelleyecek çerçevesi yoktur.
  • Optik düzeltme her bakış yönünde aynıdır.
  • Gözlüğe göre daha iyi derinlik algılaması sağlar.
  • İki göz arasındaki iki numaradan fazla olan farklılıklardaki optik  çarpıklıkları ortadan kaldırır.

 Kozmetik:

  • Doğal görünüm sağlar.
  • Psikolojik rahatlık sağlar.
  • Göz rengini değiştirmek veya güzelleştirmek için renkli lens kullanılabilir.
  • Suni göz bebeği yaratılabilir.

 Kullanışlılık :

  • Yağmurlu, karlı havalarda ıslanıp leke olmazlar.
  • Buhardan etkilenmez, buğulanmazlar.
  • Spor yaparken gözlükler kayabilir, düşebilir, kırılabilir. Kontakt lens sporcular arasında özellikle tercih edilmektedir, çünkü daha güvenlidir,  konfor sağlar.
  • Kontakt lens kullnırken güneş gözlüğü rahatlıkla kullanılabilir.

 

 Emniyet :

  • Çevre ile kornea arasında koruyucu bir engel oluşturur. Yaralanma veya kırılma olasılığı yoktur.

 

 LENS KULLANIMININ DEZAVANTAJLARI

   -  Belirli bir adaptasyon süresi bulunmaktadır. Bu süre yumuşak lens kullanımında daha kısa sert lens kullanımında ise daha uzundur.

   -  Kontakt lensi kullanırken temizliğe çok dikkat etmek gereklidir.

   -  Kontakt lensler her gün temizleme gerektirir.

    -   Bazı göz damlaları ve göz pomadı kullanırken çıkarılmaları gerekir.

Kontakt Lensin Fiziksel Özellikleri

ARKA YÜZEY

    Kontakt lensin kornea ile temas eden kısmıdır.

 ÖN YÜZEY :
    Kontakt lensin kornea ile temas etmeyen yüzüdür. Işığın kırılmasını, kırma kusurunu düzeltmek için gereken ölçüde değiştirecek şekilde dizayn edilir.
 
 TEMEL EĞRİ (BASE CURVE) :
     Kontakt lensin durması için göze temas eden arka yüzeyi ile korneanın ön yüzeyinin uyumlu ve benzer eğimde olması gerekir. Temel eğri, arka yüzeyin optik alanının yarı çapıdır. Lensin göze uyması için en önemli parametrelerden biridir. Uygulanan kontakt lensin çok sıkı olduğu durumlarda temel eğri büyütülmeli, tersi durumda ise küçültülmelidir. Daha büyük temel eğri düzdür ve ‘flat’ olarak adlandırılır. Daha küçük temel eğri  ise diktir ve ‘steep’ olarak adlandırılır.
ÇAP :     Kontakt lensin merkezinden en dış kenarında diğer kenara doğru alınan ölçüdür. Çap kontakt lensin göze uyumunu etkiler.

Kontakt Lens Çeşitleri

    Günümüzde temel olarak iki çeşit kontakt lens bulunmaktadır.

GAZ GEÇİRGEN SERT KONTAKT LENSLER   

     Sert kontakt lensler optik kalite ve dayanıklılığın yanında yüksek oksijen geçirgenliğine sahip lenslerdir. Yüksek astigmatların düzeltilmesinde ve keratokonuslu hastalarda özellikle tercih edilir.
 
YUMUŞAK KONTAKT LENSLER :
    
     Kullanımı ve alışması en kolay lenslerdir. Optik alanı daha geniş olduğu için geniş bir görme alanı sağlar. Yüksek oksijen geçirgenliğinede sahip olduklarından en fazla kullanılan kontakt lens grubudur. Çok değişik tipleri bulunmaktadır.
·   Planlı değişim kontakt lensler(aylık)
·   Günlük kontakt lensler
·   Torik kontakt lensler (astigmata özel yumuşak kontakt lensler)
·   Uzak yakın bir arada kontakt lensler (bifokal)
·   Gece gözde kalabilen kontakt lensler (night&day)
·   Afak kontakt lensler (pediatrik)
·   Yüksek numaralı ve uzun süreli -yıllık kontakt lensler
·   Renkli kontakt lensler
·   Proestetik kontakt lensler (iris baskılı lensler); tek göz rengi diğer gözden farklı ise proestetik lensler ile ideal rengine ulaşabilir. İki göz arasındaki farkı ortadan kaldırıp istenilen renge göre boyanabilme özelliğine sahip yumuşak kontakt lenslerdir.
·  Kromagen kontakt lensler(renk körleri için) Kromagen renkli görme bozukluğuna sahip hastalara yardımcı olmak üzere geliştirilmiştir. Renk körü hastalarda genel renk algılamasını güçlendirir. Renklerin daha net ve daha parlak olmasını ; tonlarını ayırt etmeyi ; renklerin isimlendirilmesini sağlar. Ayrıca güvenliği artırır(trafik ve fren lanbaları), renk görme testlerinde renkli görme kabiliyetini artırır.

Uygun Kontakt Lensin Seçimi

    Yaş, yaşam tarzı ve görme bozukluğu gibi birçok faktör her kullanıcı için hangi kontakt lensin en uygun olduğunu belirlemede rol oynar. Bu nedenle sadece bir göz doktoru, hangi kontakt lensin size uygun olduğunu söyleyebilir. Göz doktorunuz muayenenizi yaptıktan sonra kullanılacak lensin tipini, derecesini, taban eğimini ve çapını belirler. Uyumunu belirlemek için aynı ya da en yakın numaralı bir lens takılır. Lensin hareket dengesi, ortalaması incelenir.      

     Uygun kontakt lens;

    
İyi uygulanmış kontakt lens;
  • Merkezlenmesi iyi ve konforludur
  • Korneanın tamamını kaplamış ve kenarlardan 1 mm aşmalıdır
  • Primer bakışta 0,2-0,4 mm lens hareketi bulunmalıdır.
  • Push-up testi ile kontakt lensi yukarı doğru itildiğinde merkezi pozisyonuna zorlanmadan geri dönmelidir.
  • Kullanıcı rahat olmalıdır ve kontakt lensi hissetmemelidir.
  • Göz kırpma sonrası görüş değişmemelidir.
     Çok sıkı kontakt lensler ; hiç hareket etmez, gözde hassasiyet yapabilir. Görme keskinliği zayıftır. Uzun vadede komplikasyonlara neden olabilir.      Çok gevşek kontakt lensler ; aşırı hareket eder, alt göz kapağı kontakt lensi çok hisseder. Kırpma sonrası görüntü bulanıklaşır, lens merkezden kaçar, lens kıvrılabilir.
 

 

Kontakt Lensin Kullanımı

  - Kontakt lense dokunmadan önce ellerin yıkanması, kontakt lens kullanımının ilk basamağıdır. Aksi taktirde ellerinizde bulunan bakteri ve diğer mikroplar lenslerinizin üstüne geçebilir. Parfüm içermeyen antibakteriyel sıvı sabunlar kirlenmesi daha kolay olan kalıp sabunlara tercih edilmelidir. Sabun artıklarının tamamen durulanmış olması gerekir.

  - Eller havlu liflerinin kontakt lense bulaşmasını önlemek için lif bırakmayan peçete veya havlu ile kurulanmalıdır.

  - Lensi avucunuza koyup üzerine birkaç damla solüsyon damlatıp serçe veya işaret parmağınızla kontakt lensin iki yüzünü hafifçe ovalayın. Çok amaçlı solüsyonlar kontakt lenslerin hem temizlenmesi hem mikroplardan arındırılması hem de durulanması için kullanılabileceğinden kontakt lens bakımında rahatlık sağlar. Çok amaçlı solüsyonların çoğu kontakt lenslerin büyük bir kısmı için uygun olmakla birlikte solüsyonun içeriğindeki maddelere ve kontakt lens malzemesinin uyumluluğuna göre değişen bazı istisnalar olabilir. Bu nedenle daima göz doktorunun önerdiği solüsyonlar kullanılmalıdır.

  - Genellikle göz ardı edilen    yönlerden birisi de  lens kutusunun temizliğidir. Hergün lensler göze takıldıktan sonra lens kutusundaki solüsyon boşaltılmalı ve taze solüsyon ile durulanmalı ve havada kurumaya bırakılmalıdır. Kutunun kuru olması önemlidir. Çünkü mikroplar kuru ortam koşullarında çoğalamzlar. Lens kutuları sık değiştirilmelidir. İdeali ayda bir değiştirmektir.

LENSİN GÖZE YERLEŞTİRİLMESİ

     Ellerinizi yıkadıktan sonra kurulayınız. Elleriniz ıslak olduğunda kontakt lens ya elinize yapışır ya da kayıp düşebilir. Lensi sağ işaret parmağınızın ucuna yerleştirin. Solak olanlar ayni işlemleri sol elleriyle yapabilirler.
     Ayni elinizin orta parmağını kirpiklerinize olabildiğince yaklaştırın ve alt göz kapağını aşağı çekin. Üst göz kapağınızı yukarı kaldırmak için diğer elinizin parmaklarını kullanın. İşaret parmağınızla yavaşça lensi doğrudan gözünüze yerleştirin. Bunu yapamıyorsanız gözünüzün burun tarafına bakmasını sağlayın ve diş kısımda görünen gözün beyaz kısmına lensinizi yerleştirin. Üçüncü bir alternatif olarak yukarı bakin ve altta görünen beyazlığa lensinizi yerleştirin. İkinci ve üçüncü durumlarda lensin bulunduğu tarafa bakarak gözünüzün üzerine gelmesini sağlayın.

      İlk önce alt göz kapağını, sonra da üst göz kapağını serbest bırakın.Yavasça göz kirpin. Lensinizin artık ortalanmış olması gerekir. Lensleri taktıktan sonra gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının.
      Lensler gözünüzde rahat değilse veya net bir şekilde göremiyorsanız aşağıdaki durumlar söz konusu olabilir: Lens gözde ortalanmış olarak durmuyor olabilir. Bulanık görme varsa lensi yanlış göze takmış ya da ters takmış olabilirsiniz. Böyle bir durum söz konusu değilse yine de lensi gözünüzden çıkarıp temizledikten sonra tekrar takın. Hala görmeniz netleşmiyorsa ve rahat değilseniz lensinizi çıkarıp doktorunuza başvurun.

LENSİN ÇIKARTILMASI

    Ellerinizi yıkayın ve kurulayın. Çıkarma işlemini lensi düşürüp kaybedebileceğiniz lavabo gibi ortamlarda yapmayın.
   Yukarı bakın ve işaret parmağınızı lensin alt kenarına yerleştirin. Lensi,gözünüzün renkli kısmından aşağıya doğru çekin ve baş parmağınızla işaret parmağınız arasında hafifçe sıkıştırarak çıkarın. Tırnaklarınızı kullanmaktan kaçının.

Kontakt Lens Kullanımı Sırasında Karşılaşılan Sorunlar

·   Kontakt lensler bazı gözlerde kuruluk meydana getirebilir. Bu durumdakayganlaştırıcı ve ıslatıcı damlaları kullanmanız uygun olur. Eğer kuruluk hali devam ederse göz doktorunuza başvurmanız gerekir.
·   Gözde yabancı cisim hissi. Bu durumda lensinizi çıkarın, temizleyin. Çizik veya yırtık tespit ederseniz lensi takmayınız.
·   Ağrı.
·   Gözlerde yanma, batma, kaşıntı ya da sulanma. Lens yüzeyinde temizleme solüsyonu veya sabun kalmış olabilir. Lenslerinizi çıkarıp iyice yıkadıktan sonra yeniden takmanız gerekir.
·   Gözde kızarma. Gaz geçirgen sert lens kullananlarda alışma sürecinin bir belirtisi olabileceği gibi gözde bir enfeksiyona da işaret ediyor olabilir. Kontakt lense alışmış bir gözde aniden kızarıklık meydana gelmişse hemen doktora müracaat etmek gerekir.
·    Işık hassasiyeti. Yine gaz geçirgen sert lenslerin alışma döneminde olabilir. Ayrıca kornea enfeksiyonunda da ışık hassasiyeti meydana gelebilir.   
· Işık etrafında gökkuşağı ya da hareler görme. Lensin merkezde durmamasından veya korneada ödem oluşmasından kaynaklanabilir.   
·   Bulanık görme. Normalde net gördüğünüz bir lensle bulanık görmeye başlamışsanız lensleriniz kirli olabilir. Uzun süreli kullanımda da bulanık görme meydana gelebilir.  
·   Göz yorulması  Lensleri   takma     süresini  azaltarak  gözlerinizi dinlendirmeniz gerekir.  
·   Lenslerin korneadan kayması veya düşmesi. Çocuklarda sık rastlanan bir durumdur. Erişkinlerde olması lenslerde bir uygunsuzluğa işaret ediyor olabilir. 
·    Saydam tabakada ülser oluşması: Kontakt lens kullanımında en çok korkulan durumdur. Lensi çıkarıp gözünüzü dinlendirmenize rağmen şikayetler devam ediyorsa fazla beklemeden doktora müracaat etmek gerekir. Bu durum tespit edildiğinde bir süre kontakt lens kullanımına ara verip gözünüzün tedavisinin yapılması gerekecektir.
·   Alerji, gözlerde kaşıntı, yanma, batma, sulanma ve kızarıklık gibi şikayetler olabilir. Lenslerin çıkarılarak tedavisinin yapılması gerekir.
·   Korneada damarlaşma: Lenslerin uygun olmayan şekilde kullanılması, uygun olmayan lens kullanılması ve göz kontrollerinin aksatılması sonucunda meydana gelir. Zamanla görmeyi etkileyebilir ve kontakt lens kullanımını engelleyebilir.

Kontakt Lens Kullanırken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar

·   Lens kullanırken makyaj yapmak mümkündür. Lensleri makyajdan önce takmalı, çıkardıktan sonra makyaj temizlenmelidir.  
·     Lens temizliği ve bakımı için çeşme suyu kullanmayın. Bu amaçla üretilmiş olan solüsyonları kullanın.   
· Lenslerinizi her çıkarışta temizleyin, durulayın ve dezenfekte edin. Dezenfeksiyon sırasında lens kutusunu kapalı tutunuz. Aynı solüsyonu bir seferden fazla kullanmayın.
·    Farklı lens bakım sistemlerini bir arada kullanmayın ve gerekmedikçe lens bakım sisteminizi değiştirmeyin.
·     Yüksek ısı, aseton, alkol benzeri lensleri bozabilir.   
·     Sert   lenslerin     maddesi   esnek     ama   belli   bir   ölçünün    üzerinde bükülemeyecek şekilde yapılmıştır. Lensin temizlenmesi sırasında fazla basınç uygulanması lensi kırabilir. Sürekli basınç lensi deforme eder ve optik açıdan kullanılamaz hale getirir.
·  Lensler gözünüzde bir rahatsızlık yapmasa bile kullanım süresini aşmamaya çalışın.
·    Takılı olmaması gereken bir zamanda lensleri takmak zorunda kalmamak için yanınızda gözlük bulundurun.
·      Yüzerken veya banyo yaparken kontakt lensinizi çıkarın.
·  Sıcak ve kuru havalarda gözünüzü daha çok kırpmanız, lensin susuz kalmasını önlemede yardımcı olacaktır.
·    Lens kullanırken gözünüze herhangi bir kimyasal madde kaçarsa derhal lensleri çıkarın ve lensleri bol su ile yıkayın  

Kontakt Lensin Çıkarılması Gereken Durumlar

   Gözde kasıntı, yanma veya batma, gözde bir şey varmış hissi, aşırı sulanma, normal olmayan göz akıntısı veya kızarıklık.
  Görüş bulanıklığı, nesnelerin etrafında gökkuşağı veya harelenme görüntüsü Lenslerin ilk takıldıkları zamana göre daha fazla rahatsızlık vermesi Lensi çıkardığınız zaman rahatsızlık hissi ortadan kalkıyorsa lenste hasarlaşma, kir veya yabancı cisim olup olmadığını kontrol etmek için yakından incelemeniz gerekir. Hasarlaşma varsa lens atılmalı ve yeni bir lens kullanılmalı, kir ve yabancı cisim varsa temizliği yapılmalıdır. Bunlara rağmen problem devam ederse derhal doktorunuza danışınız. Burada bahsedilen şikayetler herhangi bir enfeksiyon ya da daha ciddi bir durumun habercisi olabilir 
  Doktorunuzun önerilerine tam olarak uyduğunuz taktirde kontakt lenslerin yaşamınıza getireceği kolaylığı ve net görmenin keyfini kesintisiz sürdürebilirsiniz.

 
Copyright © 2010 TURKUAZ GÖZ MERKEZİ - Her hakkı saklıdır. Son güncelleme 6 Şubat 2012 webmaster